menu เทคนิคการเพาะเห็ดขอนขาว ในโรงเรือน
date 01 ธ.ค. 61 12:12    หมวด: เกษตรน่ารู้
facebook twitter google plus


เทคนิคการเพาะเห็ดขอนขาว ในโรงเรือน

เทคนิคการเพาะเห็ดขอนขาว ในโรงเรือน

คุณวัฒนา ฤทธิ์ภู  เกษตรกรบ้านม่วงสามสิบ ต.ม่วงสามสิบ อ.ม่วงสามสิบ จ.อุบลราชธานี ทำฟาร์มเห็ดมาเป็นเวลา 9 ปี คลุกคลีกับเรื่องของเห็ดมาตั้งแต่เด็กเพราะบ้านบิดา-มารดาทำฟาร์มเห็ด เมื่อแต่งงานได้ย้ายมาอยู่กับภรรยา จึงย้ายมาทำฟาร์มเห็ดเองเริ่มแรกทำไม่ประสบผลสำเร็จ เนื่องจากไม่ได้ทำเชื้อเห็ดเอง เห็ดออกน้อยขาดทุนเมื่อมีการลองผิดลองถูกมาเรื่อยๆ จึงเริ่มเข้าที่เข้าทาง จนเกิดความเชี่ยวชาญด้านการเพาะเห็ดโดยเฉพาะเห็ดบดและเห็ดขอนขาว ซึ่งเป็นเห็ดที่ตลาดมีความต้องการ ด้วยเป็นเห็ดที่เพาะยาก จึงขายได้ราคาดี

ในการเพาะเห็ดขอนขาว วัสดุเพาะที่เลือกใช้เป็นสิ่งสำคัญ จากประสบการณ์ของคุณวัฒนา บอกว่า เคยลองนำขี้เลื่อยจากไม้มะม่วง มะขาม มาใช้เป็นวัสดุเพาะเลี้ยงเห็ดขอนขาวปรากฏว่าเห็ดออกดอกน้อย เส้นใยเจริญไม่ดี แต่ถ้าเป็นขี้เลื่อยจากไม้ยางพารา พบว่า เห็ดจะออกดอกดีสุดจึงเหมาะสมที่จะนำมาทำเป็นวัสดุเพาะเห็ดขอนขาว โดยมีส่วนผสม ดังนี้ 


สูตรอาหารสำหรับการเพาะเลี้ยงเห็ดขอนขาว 
1.ขี้เลื่อยไม้ยางพารา 100 กิโลกรัม 
2.น้ำตาลทราย 2-3 กิโลกรัม 
3.รำ 3-5 กิโลกรัม 
4.ปูนขาว 1 กิโลกรัม
5.น้ำ 65-75 ลิตร

วิธีการทำ 
ขั้นตอนที่ 1 การผสมวัสดุเพาะ: 
1.ผสมขี้เลื่อยและวัสดุอื่นๆ เข้าด้วยกันเติมน้ำลงไปให้เป็นฝอยคลุกเคล้าให้เข้ากันดีตรวจสอบให้มีความชื้นประมาณ60-65เปอร์เซ็นต์โดยการบีบขี้เลื่อยผสมให้แน่นแล้วคลายมือออกขี้เลื่อยผสมควรจับตัวกันอยู่ได้แต่ไม่ชื้นจนมีหยดน้ำไหลออกมาและไม่แห้งจนขี้เลื่อยผสมแตกร่วนเมื่อคลายมือ 
2.บรรจุขี้เลื่อยผสมในถุงพลาสติกทนร้อนประมาณ 900 กรัมต่อถุง แล้วอัดให้แน่นพอประมาณ รวบปากถุง ใส่คอขวดพลาสติก ดึงปากถุงพับลง รัดด้วยยางวง ทำช่องตรงกลางถุงอาหารเจาะด้วยไม้แหลมสวมฝาครอบสำเร็จรูปและฝาปิด(ซึ่งรองด้วยกระดาษ) หรือสำลีและปิดทับด้วยกระดาษหรือฝาปิดแบบประหยัด
3.นำถุงอาหารซึ่งเตรียมเสร็จเรียบร้อยแล้วไปเรียงในหม้อนึ่งหรือถังนึ่ง ไม่อัดความดันแล้วนึ่งนาน 2-3 ชั่วโมง นับจากน้ำเดือด โดยสังเกตจากไอน้ำที่พุ่งตรงจากรูที่เจาะไว้ที่ฝา แล้วทิ้งให้เย็น 


ขั้นตอนที่ 2 การทำก้อน: 
1.ถุงพลาสติกทนร้อนขนาด 7X13 นิ้ว หรือ 61/2X12 นิ้ว
2.คอพลาสติกสำเร็จรูป ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 1 นิ้วสูง 1 นิ้ว พร้อมที่ครอบปิดและมีฝาปิด(ซึ่งรองด้วยกระดาษอีกชั้นหนึ่ง) หรือสำลี หรือฝาปิดแบบประหยัด
3.ยางรัด
4.ตะเกียงแอลกอฮอล์
5.หัวเชื้อเห็ดในเมล็ดข้าวฟ่าง
6.โรงเรือนสำหรับบ่มก้อนเชื้อ พร้อมชั้นวาง
7.โรงเรือนเปิดดอก 
6.อุปกรณ์ให้น้ำ เช่น บัวรดน้ำ สายยาง
7.พลั่ว และหม้อนึ่งไม่อัดความดัน(หม้อนึ่งลูกทุ่ง)

ขั้นตอนที่ 3 นำก้อนเชื้อเห็ดไปนึ่งฆ่าเชื้อ: โดยนำก้อนไปนึ่ง ที่อุณหภูมิ 100 องศาเซลเซียส ใช้เวลาในการนึ่งประมาณ 3-4 ชั่วโมง การจับเวลาในการนึ่ง ควรจับหลังจากที่มีไอน้ำพุ่งขึ้นมาเป็นเส้นตรง หลังจากนึ่งเสร็จแล้วปล่อยให้เย็น แล้วนำออกจากหม้อนึ่ง นำเข้าห้องเขี่ยเชื้อ 

ขั้นตอนที่ 4 การเขี่ยหัวเชื้อ: 
หัวเชื้อเห็ดนั้นจะต้องมีการเขย่าขวดเป็นระยะและก่อนจะนำมาใช้ 1 คืน ควรจะเขย่าให้เมล็ดข้าวฟ่างกระจายออก ดึงจุกสำลีลนปากขวดหัวเชื้อที่เปลวไฟ เทหัวเชื้อลงในถุงอาหารประมาณถุงละ 20-30 เมล็ด ปิดที่ครอบคอขวดไว้ตามเดิม การหยอดหัวเชื้อต้องทำในที่สะอาดและไม่มีลมพัดผ่านได้

ขั้นตอนที่ 5 การบ่มเส้นใย: 
หลังเขี่ยเชื้อเห็ดเรียบร้อยแล้วให้ย้ายก้อนเชื้อเห็ดไปไว้ในโรงบ่มหรือโรงเปิดดอกโดยจัดวางก้อนเพาะเห็ดบนชั้นในแนวตั้งหรือแนวนอนในโรงบ่มเส้นใยในที่มืดจนเส้นใยเจริญเต็มถุงใช้เวลาประมาณ 30-45 วัน เมื่อเชื้อเห็ดเดินจนเต็มถุงแล้วก็สามารถเปิดจุกเพื่อเปิดดอกได้เส้นใยที่เจริญในถุงเพาะเห็ด 1 กิโลกรัม จะใช้เวลา 30-35 วันจึงจะเต็มถุงเพาะเมื่อเส้นใยเดินเต็มถุง จำต้องพักบ่มเส้นใยต่อไปจนเส้นใยเริ่มสร้างสปอร์สีน้ำตาลโดยเฉลี่ยจะใช้ระยะเวลาในการบ่มเส้นใยเห็ดขอนขาวประมาณ80-90วัน จึงจะนำไปเปิดดอกโรงพักบ่มเส้นใยควรเป็นโรงเรือนที่ร่ม โปร่ง อากาศถ่ายเทได้ดี อุณหภูมิอยู่ระหว่าง 28-35 องศาเซลเซียส

ขั้นตอนที่ 6 การเปิดดอก และการกระตุ้นให้เห็ดขอนขาวออกดอก: 
เห็ดขอนขาวชอบอุณหภูมิสูง ที่ความชื้น 70-80% จะออกดอกได้ดี และจะมีผลผลิตดีเมื่อมีอากาศแปรปรวนหรืออุณหภูมิกลางวันกับกลางคืนแตกต่างกันมากดังนั้นจำต้องกระตุ้น ให้เห็ดออกดอกสม่ำเสมอด้วยการปิดโรงเรือนให้ร้อนในช่วงเทียงถึงบ่าย 3 โมงเย็น โดยอุณหภูมิในโรงเรือนอยู่ระหว่าง 35-37 องศาเซลเซียส แต่ไม่ควรเกิน40องศาเซลเซียส เพราะเส้นใยอาจฝ่อและหยุดการเจริญได้หากอุณหภูมิสูงขึ้นมากเกินควรระบายความร้อนออกจากโรงเรือนด้วยการเปิดสปริงเกอร์รดน้ำ ตกกลางคืนจะต้องเปิดโรงเรือน ให้ได้รับความเย็นและอากาศถ่ายเทได้เต็มที่ จะช่วยให้ผลผลิตออกสม่ำเสมอได้ 


รดน้ำที่ก้อนเพาะให้ชุ่มแล้วนำผ้าพลาสติกมาคลุมกองชั้นวางก้อนเชื้อเห็ดที่พร้อมจะเปิดดอกไว้ 2-3 วัน เมื่อเริ่มเห็นตุ่มดอกจึงลดอุณหภูมิในโรงเรือนและระบายอากาศให้ดอกเห็ดเจริญต่อไป การให้ผลผลิตของเห็ดบดแต่ละครั้งจะทิ้งช่วงห่างกัน 15-20 วันในแต่ละรุ่น

เก็บในระยะที่ดอกเห็ดมีอายุ 2-3 วัน หรือขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางของหมวกเห็ดไม่เกิน6เซนติเมตรเป็นขนาดที่มีราคาดีที่สุดทั้งการบริโภคสดหรือทำแห้งผลผลิตเฉลี่ยของเห็ดบดประมาณ 100-250 กรัมต่อถุง เก็บได้ในระยะเวลา 100-120 วัน การตลาด ราคาของเห็ดมีเส้นผ่าศูนย์กลางไม่เกิน 6 เซนติเมตรจำหน่ายเฉลี่ยกิโลกรัมละ 80-100 บาท สามารถจำหน่ายในรูปของดอกเห็ดสดและเห็ดแห้ง และควรเก็บดอกเห็ดในขณะที่ปลายขอบหมวกยังโค้งงอ ลักษณะคล้ายการเก็บดอกเห็ดขอนขาวจะได้ดอกเห็ดที่มีคุณภาพหวานนุ่มเหมาะที่จะนำไปผัดหรือซุป หากเก็บดอกแล้วระยะนี้จะได้ดอกที่เหนียว เคี้ยวยาก เช่น ดอกที่เก็บในธรรมชาติ แต่คนท้องถิ่นพื้นเมืองก็มีภูมิปัญ ญาท้องถิ่น โดยนำดอกไปฉีก หรือสับ ก่อนปรุงเป็นลาบหรือใส่แกงแค(แกงพื้นเมืองภาคเหนือ)นับเป็นเห็ดที่อร่อยชนิดหนึ่งเลยทีเดียว


คำแนะนำเพิ่มเติมสำหรับผู้ที่สนใจเพาะเห็ดขอนขาว 
ผู้สนใจเห็ดขอนขาวควรฝึกปฏิบัติและสังเกตเทคนิคให้ดี  จึงจะประสบผลสำเร็จในการเพาะ หรืออาจใช้วิธีรดน้ำที่ก้อนเพาะให้ชุ่มแล้วนำผ้าพลาสติกมาคลุมกองไว้ 2-3 วันเมื่อเริ่มเห็นตุ่มดอกจึงลดอุณหภูมิในโรงเรือนและระบายอากาศให้ดอกเห็ดเจริญต่อไปการให้ผลผลิตของเห็ดบดแต่ละครั้งจะทิ้งช่วงห่างกัน 15-20 วันในแต่ละรุ่น

ข้อมูลอ้างอิง :  https://www.rakbankerd.com








โพสต์โดยสมาชิก : POK@