menu เทคนิคการปลูกและดูแล มะปราง
date 20 ส.ค. 62 10:08    หมวด: เกษตรน่ารู้
facebook twitter google plus


เทคนิคการปลูกและดูแล มะปราง

เทคนิคการปลูกและดูแล มะปราง

ชื่อสามัญ  Maprang ,Marian  plum
ชื่อวิทยาศาสตร์ Bouae  burmanica  Griff.
วงศ์  Anacardiaceae
ถิ่นกำเนิด  พม่า  ไทย  ลาว  กัมพูชา  มาเลเซีย

ลักษณะทางพฤกษศาตร์  
มะปราง   เป็นไม้ผลเมืองร้อน  ไม้ยืนต้นที่มีผู้รู้จักแพร่หลาย  มีผลคล้ายฟองไข่นกพิราบ  เมื่อดิบมีสีเขียวอ่อน  เมื่อแก่มีสีเหลือง  มีทั้งรสเปรี้ยว  รสหวาน  และรสเปรี้ยวอมหวาน (ขุนเกษตร สันทัด)  ผลแก่ช่วงมีนาคม-เมษายน


ส่วนต่างๆ  ของมะปรางมีลักษณะ  ดังนี้
-ลำต้น  มะปรางเป็นไม้ผลที่มีทรงต้นค่อนข้างแหลม  มีกิ่งก้านสาขาค่อนข้างทึบต้นโตมีขนาดสูง  15-30  เซนติเมตร  มีรากแก้วแข็งแรง
-ใบ   มะปรางเป็นไม้ผลที่มีใบมาก  ใบเรียว  ขนาดใบโดยเฉลี่ยกว้าง  3.5  เซนติเมตร  ยาว  14  เซนติเมตร ปีหนึ่งมะปรางจะแตกใบอ่อน  1-3  ครั้ง
-ดอก   มะปรางจะมีดอกเป็นช่อ  เกิดบริเวณปลายกิ่งแขนง  ช่อดอกยาว  8-15  เซนติเมตร  เป็นดอกสมบูรณ์เพศ (เกสรตัวผู้และเกสรตัวเมียอยู่ในดอกเดียวกัน) ดอกบานจะมีสีเหลือง  ในไทยออกดอกช่วงเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคม
-ผล  มีลักษณะทรงกลมรูปไข่และกลม  ปลายเรียวแหลม มะปรางช่อหนึ่งมีผล  1-15  ผล  ผลดิบมีสีเขียวอ่อน-เขียวเข้มตามอายุของผล  ผลสุกมีสีเหลืองหรือเหลืองอมส้ม เปลือกผลนิ่ม  เนื้อสีเหลืองแดงส้มออกแดงแล้วแต่ชนิดพันธุ์ รสชาติหวาน-อมหวานอมเปรี้ยว  หรือเปรี้ยว-เปรี้ยวจัด
-เมล็ด   มะปรางผลหนึ่งจะมี  1  เมล็ด  ส่วนผิวของกะลาเมล็ดมีลักษณะเป็นเส้นใย  เนื้อของเมล็ดทั้งสีขาวและสีชมพูอมม่วง  รสขมฝาดและขม  ลักษณะเมล็ดคล้ายเมล็ดมะม่วง  หนึ่งเมล็ดเพาะกล้าได้  1  ต้น 

มะปรางที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจ คือกลุ่มของ  Bouae  burmanica   แบ่งตามลักษณะของรสชาติแบ่งได้  3  ชนิด

มะปรางเปรี้ยว   หมายถึง  มะปรางที่ออกผลมีรสเปรี้ยวจัด  แม้แต่ผลสุกก็ตาม  มีทั้งผลเล็กและผลโต  ชาวสวนเรียกว่า  กาวาง  การใช้ประโยชน์โดนการนำไปแช่อิ่มหรือดอง
มะปรางหวาน  มีผลขนาดเล็กถึงใหญ่ เรียกรวม ๆ  ว่า  มะปราง  เป็นมะปรางหวานนั้นเอง  มะปรางต้นที่มีชื่อที่สุดคือต้นในวังสระประทุม  และมะปรางหวานที่  ต. ท่าอิฐ  อ. ปากเกร็ด  จ. นนทบุรี (มะปรางท่าอิฐ)
มะยง   สามารถแยกได้  2  ชนิด คือพวกที่มีรสหวานอมเปรี้ยวเล็กน้อย  เรียกว่า  มะยงชิด  และพวกที่มีรสหวานอมเปรี้ยวมากเรียกว่า  มะยงห่าง


น้ำ  และความชื้นสัมพัทธ์  แหล่งที่จะปลูกมะปรางเป็นการค้านั้น  ควรมีฤดูฝนสลับกับฤดูแล้ง (หนาวและร้อน) ที่เด่นชัด  เพราะในช่วงแล้งเป็นช่วงที่ช่วยให้มะปรางมีการพักตัว  ชะงักการเจริญเติบโตทางใบและกิ่ง  และช่วงดังกล่าวถ้ามีอุณหภูมิต่ำจะช่วยในมะปรางมีการออกดอกและติดผลดี  การปลูกมะปรางควรเลือกพื้นที่ที่มีน้ำเพียงพอ  เพราะในระยะที่มีการออกดอกแลติดผลนั้นเป็นช่วงที่มีผลน้อยคือในเดือนพฤศจิกายน  ถึงเดือนมีนาคม  ซึ่งช่วงดังกล่าวต้นมะปรางต้องการน้ำในการเจริญเติบโตของผลและถ้ามีการขาดน้ำทำให้ผลมีขนาดเล็ก  ผลร่วงและให้ผลผลิตต่ำ

อุณหภูมิ   อุณหภูมิเป็นปัจจัยหนึ่งที่มีอิทธิพลต่อการแทงช่อดอก  การติดผล  และระยะเวลาการสุกของผลมะปราง  แหล่งปลูกมะปรางที่ได้ผลดีนั้น  ควรมีอุณหภูมิโดยเฉลี่ยตลอดปีอยู่ในช่วง  20-30  องศาเซลเซียส

แสง  มะปรางเป็นพืชที่สามารถเจริญเติบโตได้ทั้งที่มีแสงแดดรำไร (แสงแดด  50  เปอร์เซ็นต์)  จนถึงแสงแดดกลางแจ้ง (แสงแดด  100  เปอร์เซ็นต์)

ความสูงและเส้นละติจูด   มะปรางเป็นไม้ผลที่สามารถเจริญเติบโตได้ในความสูงตั้งแต่ระดับน้ำทะเลจนถึงความสูงระดับ  1000  เมตร แต่ความสูงที่เหมาะสมในการปลุกมะปรางนั้น  ไม่ควรสูงเกิน  600  เมตร  ซึ่งถ้าสูงเกินมะปรางจะไม่ออกดอก ให้ผลผลิตต่ำ  นอกจากนี้ความสูงของพื้นที่มีอิทธิพลต่อระยะเวลาการออกดอกของมะปราง คือทุกๆ  ความสูง  130  เมตร  มะปรางจะออกดอกช้าไป 4 วัน

ดิน  มะปรางสามารถปรับตัวเข้ากับสภาพดินปลุกหลายชนิด  แต่ถ้าจะให้ดีที่สุด ควรเป็นดินร่วนที่อุดมสมบูรณ์  มีหน้าดินลึก  มีความเป็นกรด- ด่างอยู่ระหว่าง  5.5-7.5


การขุดหลุม  หลังจากเตรียมพื้นที่เรียบน้อยแล้ว  ให้ขุดหลุมกว้าง  75  เซนติเมตร ลึก  100  เซนติเมตร  อย่างน้อยสุด  50  เซนติเมตร (1  ศอก)  แยกดินเป็น  2  ส่วน  ชั้นบนและชั้นล่าง  ตากดินไว้  15-20  วัน  จากนั้นนำปุ๋ยหมักหรือปุ๋ยคอกมาใส่ในหลุมๆ ละ  2-3  ปี๊บ  ผสมให้เข้ากัน

ระยะปลูก ในพื้นที่ราบหรือที่ดอน ควรใช้ระยะห่างระหว่างต้น  8  เมตร ระหว่างแถว  8  เมตร  หรือปลูกแถวชิดระยะ 4 เมตร และแถว 4 เมตร พื้นที่  1  ไร่  ระยะ  8X8  เมตร จะปลูกมะปรางได้  25  ต้น ระยะชิด  4X4  เมตร  จะต้องใช้ต้นพันธุ์  50  ต้นต่อไร่ ส่วนการปลูกสวนยกร่อง ควรใช้ระยะปลูกระหว่างต้น  6  เมตร  ระหว่างแถว 6 เมตร ปลูกแถวเดี่ยวใน  1  ไร่ปลูกได้  45  ต้น

การเตรียมต้นพันธุ์
ต้นพันธุ์ควรมีลักษณะแข็งแรง  สมบูรณ์  ไม่มีโรคแมลงรบกวน  และมีการชำอยู่ในถุงพลาสติกสีดำ  หรืออยู่ในวัสดุเพาะชำอย่างน้อย  2-3  เดือน

การปลูก
ฤดูที่เหมาะสมที่สุดในการปลูกมะปรางควรปลูกต้นฤดูฝน  ส่วนเวลาปลูกนั้น  ควรปลูกในตอนเช้าหรือตอนเย็น  ซึ่งเป็นช่วงที่อากาศไม่ร้อน  วิธีปลูกให้นำกิ่งต้นพันธ์วางปากหลุม ถ้าเป็นกิ่งทาบควรใช้มีดกรีดพลาสติกที่พันโคนต้นออก  แต่ถ้าเป็นกิ่งพันธุ์ที่ชำอยู่ในถุงพลาสติกสีดำ  ใช้มีดกรีดด้านข้างก้นถุงโดยรอบ ก้นถุงพลาสติกจะหลุดออก  ต่อจากนั้นยกต้นมะปรางไปปลูกลงหลุม  กลบดินลงหลุมเล็กน้อย แล้วดึงถุงดำที่เหลือขึ้นมา  ใช้มีดตัดออก กลบดินปลูกลงหลุมให้สูงกว่าระดับเดิมเล็กน้อย  ใช้มือกดรอบๆ  โคนต้นให้แน่น นำหลักไม้ไผ่มาปักโคนต้น  ผูกต้นมะปรางกับหลักเพื่อกันลมโยก  หลังจากนั้นรดน้ำอย่างสม่ำเสมอ (นรินทร์,2537)


ในการปลูกมะปรางเพื่อการค้า  ผู้ปลุกควรปฏิบัติดูแลรักษามะปราง  ดังต่อไปนี้

1.การให้น้ำ
โดยปกติมะปรางเป็นไม้ผลที่ค่อนข้างทนทานต่อความแห้งแล้ง  แต่ถ้ามะปรางขาดน้ำก็จะไม่มีการแตกยอดใหม่  ทำให้มะปรางชะงักการเจริญเติบโต  ดังนั้นมะปรางจึงมีความจำเป็นในการใช้น้ำ  ในระยะแรกปลูก  2-3  เดือน  ควรมีการให้น้ำให้ชุ่มอยู่เสมอเฉลี่ย  3-5  วันต่อครั้ง  อายุ  3-6  เดือน  ให้น้ำ  7-10  วันต่อครั้ง  เว้นแต่ช่วงฝนตกงดการให้น้ำมะปรางที่อายุ 1 ปีขึ้นไป  โดยเฉพาะช่วงฤดูแล้ง ควรมีการรดน้ำ  15-20  วันต่อครั้ง (นรินทร์,2537)

ประเภทของน้ำที่ใช้กับต้นมะปรางนั้น น้ำที่ได้มาจากแม่น้ำ  ,ลำคลอง  ,หนอง  ,บึง  เมื่อนำมารดจะได้ประโยชน์มากกว่าน้ำบาดาล เพราะมีแร่ธาตุอาหารปนมาด้วย โดยปกติแล้วน้ำที่จะนำมารดให้กับต้นมะปราง ควรมีค่า  pH 6.5-7.0 กล่าวคือควรมีสภาพเป็นกลาง (ทวีศักดิ์,2537)

2.การใส่ปุ๋ย
มะปรางขึ้นได้ในดินหลายชนิดทั้งดินเหนียว ดินร่วน และดินร่วนปนทราย ถ้าปลูกมะปรางในแหล่งอุดมสมบูรณ์สูง มีธาตุอาหารอย่างพอเพียง ต้นมะปรางจะเจริญได้ดี ปัจจุบันแหล่งดินที่อุดมสมบูรณ์หายาก วิธีที่จะปรับปรุงคุณภาพของดินคือการใส่ปุ๋ยบำรุงดิน (นรินทร์,2537)

ในการใส่ปุ๋ยให้ใส่ปุ๋ยคอก และปุ๋ยหมักเป็นหลัก ใช้ปุ๋ยเคมีเป็นรองโดยถือว่า
1. ระยะพืชกำลังเจริญเติบโต ควรใช้ปุ๋ยที่มี  N-P-K  ในสัดส่วน  1:1:1  เช่นปุ๋ยเกรด  15-15-15  เพื่อเสริมสร้างและทดแทนส่วนที่พืชนำไปใช้ในการแตกยอด ใบ  กิ่งก้าน
2. ระยะใกล้ออกดอก   ควรใช้ปุ๋ยที่มีสัดส่วนของฟอสฟอรัสสูง  เช่น  ปุ๋ยเกรด  8-24-24
3. ระยะที่พืชติดผลแล้ว  ให้ใช้ปุ๋ยที่มีธาตุโปแตสเซียม เช่นปุ๋ยเกรด  13-13-21  หรือ  12-17-2  เพื่อเพิ่มคุณภาพผลผลิต (ฐานเกษตรกรรม,2538)

3.การพรวนดินและคลุมโคนต้น
ควรหาฟางข้าวหรือเศษหญ้ามาคลุมบริเวณโคนต้นที่ทำการพรวนดินเพื่อรักษาความชื้น การพรวนดินรอบ ๆ โคนต้นควรทำทุกปี ปีละ 3 ครั้ง คือช่วงต้นฝน ปลายฤดูฝน(ต้นฤดูหนาว) และฤดูร้อน ถ้าเป็นไปได้การพรวนดินและคลุมโคนต้นนั้นควรทำพร้อม ๆ กันกับการใส่ปุ๋ย

4.การกำจัดวัชพืช
วิธีป้องกันกำจัดวัชพืชดำเนินการได้หลายวิธี ได้แก่ การถากหญ้ารอบโคนต้น การใช้มีดฟันหญ้า การใช้เครื่องตัดหญ้า การใช้สารเคมีคลุมวัชพืชหรือฆ่าวัชพืช

5.การพรางแสง
มะปรางขึ้นได้ทั้งในที่มีแดดรำไรและในแสงแดดจ้า  แต่การปลูกในที่พรางแสง  จะมีการเจริญเติบโตได้ดีกว่าการปลุกกลางแจ้ง  ฉะนั้นการสร้างสวนมะปรางเพื่อการค้า ในระยะ  1-3  ปีแรก  ควรมีการปลุกกล้วยเป็นพืชแซม

6.การตัดแต่งกิ่ง
ควรมีการตัดแต่งกิ่งมะปราง  กิ่งที่หัก  กิ่งที่เป็นโรค  หรือกิ่งที่แห้งตายออกทุกปีด้วย

7.การตัดแต่งผล
มะปรางที่มีการออกดอกเป็นช่อยาว  8-15  เซนติเมตร  ในช่อหนึ่งอาจติดผลตั้งแต่  1-5  ผล  ควรมีการตัดแต่งผลมะปรางที่มากเกินไปออก  เหลือช่อละ  1  ผล

8.การห่อผล
วิธีห่อผล  ใช้กระดาษแก้วสีขาวที่ใช้ทำว่าว  หรืออาจใช้กระดาษฟางสีขาว  พับเป็นถุงเล็กๆ  นำไปห่อมะปรางตั้งแต่ผลยังเขียว  การห่อผลจะต้องทำด้วยความระมัดระวัง


9.การเก็บเกี่ยว
ในการเก็บเกี่ยวมะปรางแต่ละครั้ง  ไม่ว่าผลแก่หรือผลอ่อน  ควรเก็บเกี่ยวด้วยความระมัดระวัง  ถ้าไม่ระวังผลมะปรางอาจจะกระทบกระเทือน  ผลจะช้ำ

วิธีการเก็บเกี่ยวผลผลิตมะปราง   ถ้าต้นไม่สูงควรใช้กระดาษตัดเป็นฝอยปูรองก้นตะกร้าใส่มะปราง  แล้วใช้กรรไกรตัดขั้วผล  นำมะปรางมาใส่  ถ้าต้นสูงเกินไป  ควรใช้บันไดปีน  หรือใช้ตะกร้อสอยมะปราง  เมื่อเก็บเกี่ยวเสร็จควรนำไปไว้ในที่ร่ม

10.การบรรจุหีบห่อ
ควรเก็บมะปรางในที่ร่ม  ตัดผลที่มีบาดแผล มีจุดดำ  หรือเน่าเสียออก  ไม่ให้ปะปนกับผลที่ดี  การส่งมะปรางไปขายตามแหล่งใหญ่  ควรมีการห่อผลมะปรางด้วยทิชชูหรือตาข่ายโฟม  บรรจุกล่องกระดาษ  1-2  กิโลกรัม  เพื่อเพิ่มคุณค่าผลไม้ (นรินทร์,2537)










ข้อมูลอ้างอิง  :   https://www.baanjomyut.com/


โพสต์โดยสมาชิก : POK@




menu FIND US ON FACEBOOK arrow


menu ข่าวล่าสุด arrow